Haydarpaşa Garı

by • 11 Ekim 2015 • Araştırma, RıhtımYorumlar (0)1372

10-artistleri-hattı-haydarpasa-tren-istasyonu-gari İstanbul’un Anadolu ile bağlantısı, İstanbul’un en önemli simgelerinden biri Haydarpaşa. Anadolu’nun İstanbul’a açılan tek kapısı. İçine girdiğinizde kiliseye girmiş gibi hissettiren mistik bir yapısı vardır. Yapılış amacı; Bağdat Demiryolu’yla İstanbul’u birbirine bağlamaktır. Yani Orta Doğu ve İstanbul arasında asker, eşya, erzak gibi malzeme taşıma amacıyla yapılmıştır. Yapım yeri açısından da çok önemli bir yere sahiptir. Deniz kenarına yapılmasının nedenlerinden biri; Avrupa yakasından gemilerle taşınan malzemelerin kolaylıkla vagonlara taşınıp, Anadolu ve Orta Doğu’ya ulaştırılmasıdır.

Haydarpaşa gar binası inşaatına devrin Osmanlı padişahı II. Abdülhamit (1842-1918) döneminde başlanmıştır. 30 Mayıs 1906 tarihinde inşasına başlanmış, 19 Ağustos 1908 tarihinde tamamlanarak hizmete girmiştir. Binanın bulunduğu havaliye (sahaya) Selimiye Kışlası’nın yapımında büyük emeği geçen padişah III. Selim’in paşalarından Haydar Paşa’nın adı verilmiş ve bundan sonra bu yere yapılan bina da bu adla anılagelmiştir.

Binanın inşaatı “Anadolu-Bağdat Şirketi” adı altındaki bir Alman şirketi tarafından gerçekleştirilmiş, ayrıca şirketin genel müdürlüğünü yapmakta olan Hüknen ismindeki Alman’ın teşebbüsüyle garın önüne bir mendirek inşa edilmiştir.

haydarpasa_istanbul_tcdd_tren_garBinanın mimari proje etüt safhasında çok çeşitli etütler yapılmış ancak iki Alman mimarı olan Otto Ritter ve Helmuth Conu tarafından hazırlanan proje yürürlüğe girmiştir. İnşaat sırasında projede bazı değişiklik ve sadeleştirmeler yapılarak bugünkü haliyle tatbik edilmiştir. Binanın inşaatında Alman ustalar ile birlikte İtalyan taş ustaları da çalışmıştır. Binanın mimari tarzı “Neo-klasik Alman Mimarisi” stilindedir. Her biri 21 metre uzunluğunda 1100 adet suya karşı izole edilmiş ahşap kazık üzerine inşa edilmiştir. İnşaatta 2500 metreküp lefke taşı, 13000 metreküp beton, 1140 ton demir, 520 metreküp kereste, 19000 metre sert ağaç ve 6200 m2 arduvaz çatı kaplaması kullanılmıştır.

Gar binası başlangıçta 2525 metrekare alana kurulmuş ve bugünkü kapalı kısımları ile birlikte 3836 metrekarelik bir alana yayılmıştır.

Birinci Dünya Savaşı’nda Anadolu’ya sevk edilmek üzere gar binasında depolanan cephaneler, 6 Eylül 1917 günü yapılan bir sabotaj sonucu infilak ederek muazzam bir yangın çıkarmıştır. Gar binası yangın ile birlikte garda harekete hazır bekleyen ve gara girmekte olan cephane ve asker dolu çok sayıda vagon da bu arada yok olmuştur. Bu sabotaj sonucu binanın çatısı imha olmuş ve diğer bölümleri de hasara uğramıştır. Bu hasarı akabinde yapılan bazı onarım ve değişikliklerle gar binası ve çatısı bugünkü görünümünü almıştır.

15 Kasım 1979 tarihinde ise Haydar Paşa mendireğinin biraz açığında akaryakıt yüklü “Independenta” adlı tankerin diğer bir gemi ile çarpışması sonucu meydana gelen şiddetli patlama ve hararetten binanın “O. Linneman” usta tarafından gerçekleştirilmiş olan çok değerli kurşunlu vitrayları hasara uğramış ve bu olaydan sonra derhal aslına uygun olarak onarılmıştır.

Hizmete açılışından beri çok büyük çapta bir restorasyon geçirmemiş olan gar binası Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ilgili yetkililerince eski eserleri koruma ve kurtarma çabasında gösterdikleri teşebbüs sonucu 1976 yılında geniş çapta onarıma alınarak 1983 yılı sonunda dört dış cephe ile iki kulenin restorasyonları tamamlanmıştır.

28 Kasım 2010 tarihinde, Haydarpaşa Garının çatısında çıkan yangın sonucunda garda büyük hasar oluşmuş ve garın dördüncü katı kullanılamaz hale gelmiştir. 1 Şubat 2012 tarihinde de tüm Türkiye’de tren hatlarının yenileme çalışmaları yapımına başlandığından Haydarpaşa Garı kullanıma kapatılmıştır.

Şu anda garda herhangi bir çalışma olmamasına karşılık otel olarak kullanılacağı söylentileri vardır. Umarım otel olarak değil de gar olarak kalır. Çünkü orada yılların birikmiş anıları vardır ve daha birçok anı biriktirecektir. Ve demir yolları bir ülkenin gelişmişliğini gösteren en önemli özelliklerden biridir.

Pin It

İlgili Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir